صفحه اصلی سایت mindmap

مشخصات و خرید
انیمیشن فصل اول: زیست‌شناسی، دیروز، امروز و فردا
  • مدرس:روح الله آزادپور
  • مدت زمان تدریس:132 دقیقه
  • تعداد پرسش و پاسخ: 1 پرسش

  31  نفر داوطلب این درس هستند

درباره مدرس
روح الله آزادپور

مدرس درس زیست‌شناسی کنکور

ویدیو ها

مرزهای حیات
فیلم آموزشی
152 مگابایت  
دقیقه17

مرزهای حیات

 

در زیست‌شناسی، به جای تعریف حیات (که بسیار دشوار و یا حتی غیرممکن است)، ویژگی‌هایی که می‌توان یک موجود را زنده خطاب کرد، بیان می‌شود؛ همۀ موجودات زنده، ۷ ویژگی مشترک دارند:

۱ – رشد و نمو

۲ – هومئوستازی = هم‌ایستایی = حفظ حالت پایدار

۳ – فرایند جذب و استفاده از انرژی

۴ – تولیدمثل

۵ – پاسخ به محیط

۶ – سازش با محیط

۷ – نظم و ترتیب

دسته‌بندی جانداران

 

۱ – جانوران

۲ – گیاهان

۳ – قارچ‌ها

۴ – آغازیان

۵ – باکتری‌ها

<* گروه‌های ۱ تا ۴، یوکاریوت هستند و گروه پنجم پروکاریوت است.

* نکتۀ مهم:

جاندار = جانور + گیاه + قارچ + آغازی + باکتری

جانور = جانور!

. .



ویژگی‌های مشترک حیات در جانداران



۱ رشد و نمو

 

رشد: به‌طور کلی به معنای افزایش اندازۀ پیکر جاندار است. (بزرگ شدن یک نهال)

نمو: به معنی عبور از یک مرحلۀ زندگی (یا) تمایز پیدا کردن (یا) کسب ویژگی‌های جدید (تشکیل اولین گل در گیاه)

۲ – هومئوستازی = هم‌ایستایی = حفظ حالت پایدار

 

محیط جانداران همواره در تغییر است؛ اما جاندار می‌تواند وضع درونی پیکر خود را در حد ثابتی نگه دارد؛ مثلاً وقتی سدیمِ خون افزایش می‌یابد، دفع آن از طریق ادرار زیاد می‌شود.

* اختلال در هومئوستازی، سبب بروز بیماری می‌شود.

* دستگاه دفع ادرار(کلیه‌ها)، در حفظ حالت پایدار بدن، نقش اساسی ایفا می‌کند.

* تنظیم ترشح هورمون‌ها(با روش خود تنظیمی)، مثالی از هم‌ایستایی است.

۳ فرایند جذب و استفاده از انرژی

 

جانداران انرژی می‌گیرند؛ از آن برای انجام فعّالیت‌های زیستی خود استفاده می‌کنند و بخشی از آن را به‌صورت گرما از دست می‌دهند؛ مثلاً گنجشک غذا می‌خورد و از انرژی آن برای گرم کردن بدن و نیز برای پرواز و جست‌وجوی غذا استفاده می‌کند.

۴ تولیدمثل

 

جانداران موجوداتی کم‌وبیش شبیه خود را به وجود می‌آورند.


تولیدمثل جنسی: در این نوع از تولیدمثل، گامت‌های نر و ماده با هم لقاح می‌کنند و سلول تخم را تشکیل می‌‌دهند.

تولیدمثل غیرجنسی: در این روش، فقط یک والد در تولیدمثل نقش دارد و زاده‌های حاصل، کاملا شبیه به والد هستند.

* شباهت زاده به والد خود، مربوط به دوران بلوغ است، نه نوزادی.


انواع تولیدمثل غیرجنسی:

۱ – تقسیم دوتایی = دو نیم شدن (در باکتری‌ها)

۲ – قطعه قطعه شدن (مانند تولیدمثل سیب‌زمینی)

۳ – جوانه زدن (مانند هیدر)

۴ – هاگ‌زایی (مانند قارچ و مخمر)

۵پاسخ به محیط

 

هر جاندار، به محرک‌های محیط اطرافش پاسخ می‌دهد. (رنگ بدن آفتاب‌پرست در پاسخ به محیط عوض می‌شود.)

* در جانوران، پاسخ به محرک‌های محیطی با کمک نورون حسی صورت می‌گیرد


برخی از پاسخ‌های گیاهان نسبت به محرک‌های محیطی، که در کتاب‌ درسی ذکر شده:

۱ – با بالا رفتن دما، درختان گل‌دهی می‌کنند

۲ – همزمان با کاهش دما در فصل پاییز، جوانه‌های گیاهان، با برگ‌های پولک مانند محافظت می‌شوند.

۳ – گلبرگ‌های بعضی گیاهان، هنگام شب بسته می‌شود.

۴ – گل‌دهی گیاهان با توجه به طول روز تغییر می‌کند.

۵ – پاسخ دفاعی گیاهان

۶ – پاسخ به لمس شدن

۷ – پاسخ به گرانش زمین

۸ – پاسخ به نور

۶ – سازگاری با محیط

 

در سازش با محیط، جاندار ویژگی‌هایی دارد که آن را برای زندگی در محیط سازگار می‌کند؛ یعنی ویژگی‌هایی که شانس بقا و تولیدمثل جاندار را افزایش می‌دهند.


نمونه‌های سازش جانداران با محیط که در کتاب درسی ذکر شده است:

۱ – پرز و ریزپرز موجود در روده باریک (برای جذب بهتر و بیشتر مواد)

۲ – سازش دستگاه نشخوار کنندگان برای تجزیۀ سلولز (به وسیلۀ باکتری‌ها)

۳ – کیسه‌های هوادار پرندگان (برای جذب اکسیژن بیشتر)

۴ – داشتن شش‌ریشه برای زندگی در محیط‌های غرقابی (مانند درختان حرا)

۵ – سازش برخی گیاهان برای زندگی در محیط‌های خشک و کم آب (مانند گیاه خرزهره)

۷نظم و ترتیب

 

همۀ جانداران دارای نظم بوده و سطوحی از سازمان‌یابی حیات را نشان می‌دهند.

...


نکات:

* ویژگی‌های ذکر شده، فقط مربوط به جانداران سالم و طبیعی است. سایر جانداران ممکن است همۀ این ویژگی‌ها را نداشته باشند.

* بعضی از ویژگی‌های حیات، در تمام طول زندگی یک جاندار حضور ندارد.

* ویروس‌ها بین موجودات زنده و مواد غیرزنده قرار دارند، زیرا برخی از ویژگی‌های حیات را دارند و برخی را ندارند: ۳ مورد از ویژگی‌های حیات که در ویروس‌ها وجود دارد: نظم و ترتیب - تولیدمثل - سازش با محیط.

* همۀ جانداران(پرسلولی و تک‌سلولی)، از سلول ساخته شده‌اند.

پرسش و پاسخ با استاد
1پرسش
رامین رحمتی - دوشنبه, 21 مهر 99

سلام - چقدر عالی


برای ثبت نظر ابتدا وارد حساب کاربری خود شوید

توجه

آیا از خرید دوره انیمیشن فصل اول: زیست‌شناسی، دیروز، امروز و فردا مطئنید؟

توجه!!
باید دوره را خریداری کنید